اخبار

معماران ایرانی در لیست کوتاه جایزه‌ آقاخان

نام سه پروژه معماری ایرانی در لیست کوتاه جایزه‌ آقاخان ۲۰۲۲ منتشر شده است.

سایت جایزه معماری آقاخان سه پروژه مدرسه ابتدایی جدگال از آرش علی‌آبادی در چابهار، «خانه‌ آبان» از مینا معین‌الدینی و محمد عرب در اصفهان و «موزه هنرهای معاصر و مرکز هنری آرگو» از احمدرضا شریکر در تهران و را در بین برگزیدگان این لیست معرفی کرده است. در ادامه شرح مختصری از این سه پروژه را میخوانید.

 

پروژه : مدرسه ابتدایی جدگال – چابهار – ایران

معمار : آرش علی آبادی

پروژه از فراخوان یک سازمان مردم نهاد که درساخت مدرسه فعالیت می کردند و درخواست مردم و معلمین روستای سید بارجدگال (در ۱۰۰ کیلومتر چابهار) از این نهاد شروع شد. با توجه به محدودیت بودجه و اینکه مدرسه توسط گردآوری پول از خیرین ساخته می شد، از ابتدا بنای کار را صرفا بر اساس ساخت و هدیه کردن یک مدرسه به اهالی روستا قرار ندادیم، بلکه بر اساس الگوی مشارکت، توسعه پایدار و ایجاد زیر ساخت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی شروع به کار کردیم. به این ترتیب  مدرسه را با ایده تبدیل شدن به کانون توسعه روستا و حوزه اطراف آن طراحی کردیم و آن را نه تنها مکانی برای آموزش بچه ها که فضایی برای آموزش و گردهمایی همه ساکنین روستا در نظر گرفتیم.

فرم دایره شکل حیاط مدرسه و نحوه قرارگیری کلاس‌ها با ایده آموزش به معنای یادگیری کنار هم، بدون سلسه مراتب و دموکرات شکل گرفت. چرخش کلاس‌ها و اتصال آنها از گوشه به یکدیگر علاوه بر اینکه موجب گردش هوا ما بین کلاس‌ها می شود حیاط‌های کوچکی را مابین هر کلاس جهت کارهای گروهی و فعالیت های بیرونی و… تولید کرد. در نهایت با این سازماندهی به یک حیاط مرکزی به عنوان محل تجمع دانش آموزان مدرسه و مردم روستا، یک فضای گردشی پیرامونی بین دیوار و کلاس‌ها و حیاط‌های خصوصی دست پیدا کردیم.

در طراحی مدرسه سعی کردیم که آموزش را امری دیالوگ محور، دو طرفه و مشارکتی ببینیم، بنابراین فضاهای مرسوم مدرسه را که بستر این نگرش هستند، بر این اساس ساماندهی کردیم. دیوار مدرسه را از دیوار جداکننده به مفهوم پوسته تغییر داده و  به عنوان جداره ای متخلخل، بی مرز، دعوت کننده و شاد، حیاط را برای تجمع و فرهنگ تجمع و دیالوگ، کلاس را  به منظور از بین بردن سلسه مراتب و پرسشگری تعریف  کردیم که ساده ترین مفهوم مدرسه را که “با هم بودن هست” را نشان دهیم و بر این باور هستیم که این مدرسه به فضایی برای پرورش فکر، خلاقیت و آزاد اندیشی تبدیل شود.

 

پروژه : خانه آبان – اصفهان – ایران

معماران : مینا معین الدینی، محمد عرب

بار اولی نیست که یه پروژه شروع می کنیم، ولی این بار از همیشه سختر و لذت بخش تره! همیشه این ما نیستیم که شروع می کنیم، بلکه کارفرمایی هست، که مدتها قبل از ما، توی تختخوابش به رویایی فکر کرده و ما در ادامه بهش می پیوندیم تا شاید اون رویا محقق بشه. اما حالا این ما هستیم که قراره رویایی را شروع کنیم، رویایی که امروز بهش فکر می کنیم، فردا درش زندگی خواهیم کرد، رویایی که چه بسا جدی تر از تمامی اصول تربیتی کودک، کودکِ در راه ما را پرورش خواهد داد، رویایی که قراره یه خونه باشه… خونه ای که قرار نیست، خوابگاه باشه، خونه ای که قراره مامن و ماوا باشه، خونه ای که قرار نیست حیاطش ، فقط پارکینگ باشه، بلکه قراره تو هر گوشه کنارش، حیاط هایی داشته باشه، که بشه هرجای خونه که هستی ، با چند قدم، پا توش بذاری، گوشه اش لم بدی، به آسمون خیره بشی، حیاط هایی که با تموم فضاهای خونه عجین باشه، نبودی باشه کنارِ بود، حیاطی که حیات بخش باشه …خونه ای که قرار نیست سالن اش، فقط برای پذیرایی باشه، بلکه جایی باشه که آدما از دور هم بودن لذت ببرن یا اونجایی که دوست داریم خلوتِ در حضور جمع داشته باشیم، بخزیم بریم گوشه شاهنشین و با تنهایی و سکون فراموش شده مون عشقبازی کنیم.

خونه ای که قرارنیست، اتاقش، فقط اتاقِ خواب باشه، بلکه قراره اتاق زندگی باشه، اتاق بچه، اتاق ما، اتاق مهمان، تنها فضاهایی هستند در این خونه، که اسمی از ما یدک می کشند و ما را به فردیت معاصرمون ارتباط میدند، چی رابطه بین اونا را تعریف میکنه؟ مگه جز اینه که ارتباط بین اتاق ما و اتاق بچه، ما به ازای عینی رابطه میان ماست؟ خونه ای که آشپزخونه اش، فقط جای آشپزِ خونه نیست، بلکه جایی که هم بشه درش پخت و شست و خورد و نوشید و هم اینکه از ساعتها گپ زدن در کنار هم لذت برد… غلتی به پهلو زدم و غلتی زدیم در افکار، به این می اندیشیم که خونه باید نقطه سکون هیاهوی روزمره باشه، ولی درعین حال سرشار از پویایی و حرکت، پر از اتفاق، پر از تجربه های جدید، جایی که بشه هم گم شد و هم خود و ناخودمون را پیدا کنیم، باید مسکَن و مُسکِن باشه، خونه ای که بچه همین شهر باشه و خون همین محله توی رگ هاش جاری باشه…

 

پروژه : موزه و مرکز فرهنگی هنر معاصر آرگو – تهران – ایران

معمار : احمدرضا شریکر شمالی ( ASA North )

موزه و مرکز فرهنگی هنر معاصر آرگو بازسازی یک کارخانه تولید آبجوی سابق دهه ۱۹۲۰ در قلب تهران است که تبدیل به یک مرکز هنرهای معاصر شده و اکنون خانه جدید بنیاد پژمان است که به شش فضای گالری مجزا مجهز شده و شامل مجموعه دایمی، کتابخانه، محل اقامت هنرمندان، فضاهای رویداد، آپارتمان استودیوی خصوصی، فروشگاه هنری، سکوی تماشا ، دفاتر و یک بار غیر الکلی که آبجوهای آرگو را دوباره تولید کرده است میشود.

کارخانه آرگو اولین موزه هنرهای معاصر خصوصی است که از زمان انقلاب ایران در سال 1357 در تهران ساخته شده است و همچنین یکی از اولین مکان هایی است که فرصت های فضایی انعطاف پذیرتری را برای هنرمندان ارائه می دهد ( با ارتفاع سقف های متنوع تر تا ۱۵ متر). کارخانه آرگو به یکی از قطب های اصلی فرهنگی شهر تبدیل شده است و به عنوان یک جاذبه برای بازدیدکنندگان بین المللی نیز به عنوان کاتالیزوری برای نوسازی سازه های همجوار شناخته می شود و باعث احیای فرهنگی در مرکز شهر تهران می شود.

 

منابع :

خبرگزاری دانشجویان ایران ، ایسنا – isna.ir

خط معمار – archline.ir

معماری معاصر ایران – caoi.ir